Nee de mijne was het niet, ik ben al getrouwd. Maar ik werd uitgenodigd/meegetroond naar een traditionele moslimbruiloft, van mensen van gemiddelde tot eerder bescheiden komaf. Dat kon je zien aan de lokatie (de wijkschool + het zandplein ervoor) en het tijdstip (11 uur 's middags, tot ca 18 uur denk ik). De moeite dus, en eens iets anders dan stijfgestreken servetten die over uw knieën worden gelegd dacht ik. Ik zou het geweten hebben.

Na in de rapte een cadeautje te gaan halen (stomme westerling, leer u toch eens in te leven, de mensen zijn zo al verlegen dat ge warempel wilt komen) toch nog ongeveer 'op tijd' aangekomen. Op een stoffig plein voor de school staat een soort bedoeïenentent, waar 10 man in zit, en nog een stuk of 20 buiten. Oei dat wordt pijnlijk, er is plaats voor meer dan 150 man. Ik zal maar gaan zitten, dan val ik hier niet zo op (neenee, alleen ben ik de enige met een kletsnatte rug). Gelukkig dragen sommigen een hemd en broek zoals ik, de meesten echter zijn gekleed in feestelijk witte dhellabah.

Om 13 uur (ik zit al een dikke anderhalf uur te smelten op een plastic stoeltje; buiten was het 41 graden in de schaduw maar de tent was precies een hete bal als je binnenstapte; je kan alleen maar proberen zo weinig mogelijk te bewegen en niet teveel in je ogen te wrijven, dan duw je het zout nog dieper en wordt het prikken erger) komt er toch volk binnen. Veel volk. Blij dat ik een stoel had want er stond zeker 30 man recht. Enkel mannen, aangezien het een strikte moslimbruiloft was kregen we de bruid zelfs niet te zien. Binnenin het schooltje (waar het mogelijks nog heter was, ik hoop echter van niet) hadden de vrouwen op het zelfde moment krek dezelfde ceremonie, met  hetzelfde eten (bereid door de familie van de bruid: 's anderendaags is er nog een 'tweelingfeest' maar dan aangeboden door de familie van de bruidegom). Maar het paar krijgt elkaar die dag pas te zien als iedereen weg is. Hebben ze wat te vertellen 's avonds (ze hebben elkaar sowieso in geen week gezien: niet uit traditie maar gewoon veel te druk: er moeten 4 feesten worden voorbereid).

Om half 2 blijkt het ineens begonnen te zijn (ik al lang lethargisch, pas toen ik wat moest opschuiven om een zeer oude man door te laten merkte ik dat er iets gaande was), en het gaat redelijk vooruit. Eerst aankondiging van de imam, iedereen mompelt blijkbaar zijn instemming, dan een zeer plechtige halfgezongen tekst, cassette met gelijkaardige lange tekst plus enkele in spanning stijgende verzen, telkens beantwoordt door het publiek. Precies de voorbeden in de mis bij ons. Daarachter een soort 'preek' (al versta ik geen jota Hindi, je hoort wel of het een gebed dan wel een normaal gesproken tekst is). Vervolgens een reeks plechtige zinnen die de bruidegom moet nazeggen, dan een paar plechtige vraag-en antwoord formuleringen (ik geloof dat hij driemaal heeft moeten zeggen dat hij haar wou, dat was nl op het einde 3 keer hetzelfde en steeds met luidere stem. Ze zal het welk gehoord hebben tot in de school denk ik, ze hadden tegen die tijd de micro juist aan de praat gekregen. Welkom in India, waar voortdurend rampen gebeuren maar ook wonder boven wonder steeds een catastrofe op het nippertje wordt voorkomen). En ineens is het gedaan, na een zeer kort gezamenlijk gebed, met gevouwen handen jawel, buiten het 'Inch 'Allah' kon het evengoed een christelijke dienst zijn.

Met rijst strooien doen ze niet, wel wordt een grote schaal met lekkers binnengebracht (gekonfijt fruit, noten, gedroogde stukjes kokos en vooral veel stukken kandijsuiker) en zie, ze komen me al met een stuk of 3 een handvol brengen. Het water had ik al met veel moeite afgeslagen, maar hier kom ik niet onderuit.

Bruidegom feliciteren en dan... wachten. De tent kan wel 150 man bevatten maar om te eten is er maar plaats voor een stuk of 8 groepjes (van 5-8 man); een aantal stoelen zijn namelijk blijven staan voor de ouderen die niet meer kunnen rondlopen in de brandende zon buiten. Eten in shifts dus. Aangezien mijn gastheer geen naaste familie van de gehuwden is zullen wij pas over een uurtje aan de beurt komen. Tijd om eens te zien wat we gaan eten (had het beter niet gedaan, of misschien achteraf). Grote ketels rijst, grote ketels saus, al een paar uur warm gehouden door een vuurtje van afval (hout, plastic, mest misschien? Ik was al blij dat de geur niet van het eten kwam). De saus zag er verschrikkelijk uit, gelukkig ben ik hier al een tijdje maar ik begon me toch af te vragen waar mijn gezond verstand gebleven was. Teruggekomen schalen werden eerst met de hand leeggeschept, dan met (vies) water gespoeld, even wat zand (zo van de grond, op den duur dus meer modder dan wat anders) erover gewreven, een plens water erover en waarempel het zag er weer schoon uit (niet te dichtbij gaan kijken natuurlijk). Mijn honger was over, maar ik had besloten/beloofd mee te eten en dus...

Uitendelijk was het aan ons. In de tent lag een ondertussen al zeer vuile doek op de grond; schoenen uit en in kleermakerszit. In het midden (op een zo mogelijk nog smeriger doek) een schaal (van meer dan een halve diameter, daarop een plastic emmertje rijst gekieperd en uit een afwasteiltje werd wat 'gravy' (saus) met stukken vlees erin over de rijst gekwakt. En dan begint iedereen: met je vingers trek je wat rijst plus saus naar de rand van de schaal, spreidt het wat uit zodat je er de stukjes been en de allerergste stukken vet kan uithalen (ikke toch) die je dan op de kleine doek kwakt (wordt na elk groepje door de volgenden buiten afgeschud, maar de sausvlekken blijven natuurlijk en al dat stof kleeft daar lekker in. Maar zodra je weet wat een vlek is  wordt ze vanzelf minder vies). En dan met je vingers wat prakken zodat de rijst goed kleeft, soms een stukje vlees er tussen (er zat gelukkig niet veel vlees tussen, daar was ik het meest benauwd over), een propje van maken en met duim en 2 vingers in je mond schuiven (de etiquette vereist dat je duimnagel mooi naar beneden wijst, en geen van je vingers mag je lippen raken. Moet je echt eens proberen, liefst als niemand kijkt). Je linkerhand mag eventuele 'vallende voorwerpen' opvangen voor ze je broek vuil maken, maar het is zeer onbeleefd ze onder je kin te houden  (best in je schoot, onopvallend. Zoals een servet dus :-) ) En zeer belangrijk: wat je opvangt op de kleine doek kieperen, NIET opeten of terug in de schaal gooien natuurlijk. De evidentie zelve, maar je moet wel geconcentreerd blijven en dat valt niet mee bij zo een hitte). Al bij al was ik redelijk fier op mezelf: niet teveel gesmost, geen vlekken op mijn broek, en geen fouten tegen de 'linkerhandregel'. De elegantie is voor een andere keer.

Ik heb uiteindelijk niet zo enorm veel gegeten (meer dan ik had gepland, minder dan mijn deel: je verdeelt al etende echt de hoop in virtuele taartpunten dus het valt wel op wie schrokt en wie een muizenhonger heeft) maar ik had een goed excuus: de saus was vrij pikant (toch de stukjes peper erin, zo van die kleine groene), en ik moest natuurlijk telkens het water afwijzen (ze komen rond met een emmer en een kroes, ieder drinkt om beurt) dus op den duur waren zelfs mijn oren aan het zweten. In de tent was het echt niet om uit te houden, zelfs de Indiërs vonden het nogal warm. Ik dus iets vroeger opgestapt dan beleefd zou zijn geweest, maar ik had 'permission'.

Buiten stond een kraam met ijsjes. Als er iets is dat je moet mijden is het water, ijsblokjes en ijsjes langs de straat. Maar wat verder: een karretje met komkommers. Aangezien die voor mijn ogen geschild werden dacht ik: kan geen kwaad, en het duurt nog zeker twee uur voor ik kan drinken (had de hele dag nog niks gedronken, stomweg vergeten 's morgens). Komkommer dus, maar net terwijl ik betaal sopt die vent hem toch wel in een bokaal (troebel) water zeker? Dat alvorens heb in een pot met grauwbruin zout te duwen.

Heel lekker, maar ik was toch wel ongerust. En ook: was ik nu ziek geworden, dan had ik nooit geweten wat de oorzaak was. Maar gelukkig nikske, nada. Al goed want 's anderendaags mocht ik met de baas mee in zijn auto naar Mumbai (bijna 4 uur), als je dan darmklachten hebt....

Het was waarschijnlijk niet zo slim, en ik zou het ook niemand aanraden, maar ik was blij dat ik het gedaan had want buiten de warmte heb ik me goed geamuseerd, en weeral veel bijgeleerd natuurlijk. Volgende keer op een Belgisch trouwfeest gaan de kouwe patatjes mij twee keer zo goed smaken.

Gisteren op stap geweest met een collega uit België, die vrijdag al weer vertrekt (jammer, het was plezant). Omdat Pune in het buitenland bekend staat als lokatie van de ashram van Osho (vroeger Bhaghwan, jaja die van de 96 Rolls Royces), leek en rondleiding daar me een goede start voor een halve-dag bezoek aan India. Een ashram is een plaats waar mensen op vrijwillige basis komen en gaan om, meestal onder leiding van een 'meester' (goeroe), te mediteren en tot rust te komen. Niet te verwarren met een sekte (hoewel de Sannyassins het onderscheid in de 'huizen' in de VS niet altijd even duidelijk toonden).

De grootste ashram ter wereld, waarschijnlijk de oudste. Na een nogal saaie video (zowel bedoeld als wervende(lende) reclame als om tot rust te komen, maar als je net 2 hotels 'ter prospectie' hebt bezocht en tussendoor 2 aangename mensen hebt leren kennen maak je je hoofd niet zomaar eventjes leeg) een 'silent tour' van een kwartiertje. Het geheel deed me denken aan een kruising tussen Center parks en een (moderne) universiteitscampus, midden tussen het groen. Ik kan me inderdaad voorstellen dat je daar een aantal weken of maanden kan vertoeven om met jezelf in het reine te komen; alle sessies (meditatie, dans, expressie...) zijn vrijblijvend en er is keus zat. Maar een babbelaar als ik zal het daar niet lang uithouden zonder helemaal door te draaien. 't Is nu al erg.

Daarna naar een park annex zoo. Een mooie vijver, wat luipaarden, beren en apen.. en een vrij uitgebreid slangengedeelte (Katraj Snake Park, wat wil je). Volgens de chauffeur was het park bekend om zijn vogels en zaten er ook een paar slangen. Er waren inderdaad een paar kooien met pauwen, maar ik betwijfel of het park daarom beroemd is. Enkel bij de 'snake pits' stonden naambordjes, en het pad leidde je langs een reeks educatief bedoelde reeks bordjes: eerst bij een tafeltje met stenen ('deze stenen zijn gisteravond door bezoekers naar de slangen gegooid'), en dan een aantal raadgevingen om slangenbeten te vermijden: 'loop niet in het kreupelhout', 'stoor geen zonnende slangen', 'slaap in je tuin altijd op een bed of verhoog' ... Er waren ook wat krokodillen, een leguaan en wat waterschildpadden, en zelfs drie gavialen! Voor de liefhebbers: als je zo een beest ooit in levende lijve ziet mag je van geluk spreken, in de hele wereld zouden er maar een

paar tientallen meer zijn. (http://www.wwf.be/nl/juniors/doc/fiches/gaviaal.htm). Straf dat zelfs daar geen bordje bij stond; het meeste volk stond er recht tegenover naar de krokodillen (kan je bij ons in de GB kopen, voorverpakt en wel) en de roodwangschildpadden te koekeloeren. Die Indiërs toch. Enfin mijn dag was al goed, nu nog die van mijn gaste proberen te redden want zo fantastich was dat 'vogelpark' dus ook niet bevallen. Dan naar een plaats gevraagd waar we gewoon wat in de schaduw konden zitten (ik dacht aan een terrasje met ventilator of zo, dan kon mijn ondertussen kletsnatte hemd wat drogen), maar wat blijkt: de chauffeur brengt ons naar een aangenaam maar druk stadspark. Na een uurtje verpozen op een 'terrasje' nog wat rondwandelen, ondertussen probeer ik de Indiërs te bekijken met de ogen van een nieuw aangekomene. Zij bekeken ons tenslotte ook alsof we van een andere planeet kwamen.

Daarna nog snel een souveniertje gaan halen, en als afsluiter lekker eten (oef eens niet in het hotelrestaurant) en het is weer voorbij. Bedankt bezoekster, ik kan er weer tegen.

Na twee weken keihard werken was ik dringend aan vakantie toe. Een duikreisje naar de provincie Goa stond al voor mijn vertrek op mijn verlanglijstje, en het verlengd WE van eind april was een goede gelegenheid, en naar toen bleek ook de laatste kans. Verslag zie http://www.salvanos.be/forum/viewtopic.php?t=138 . Zowel in Goa als in Murdeshwar (waarvandaan de duiktrips vertrokken) was er een strand, niet zo geschikt voor zonnekloppers  maar zeer interessant om een andere kant van de Indiërs te leren kennen: de preutsheid. India is nochtans niet 'vies' van het lichamelijke: boeren en winden laten is geen probleem, bordjes met 'no spitting' betekent dat het elders wel mag, godenbeelden met lingam om het grootst, tempels met zeer expliciete Kamasutra-achtige scènes, en ook de bikinireclames zijn  (toch in Goa) doodnormaal. Maar in zee hou je al je kleren aan. Hallucinant, vrouwen met burka tot hun middel in het water (als ze omvallen gaan ze wat beleven denk ik). En ook de meer modernere , echt-Indische vrouwen (de burka's horen dikwijls bij ingeweken Afghanen of Pakistanen, maar ook Punjabi's zijn soms nogal strikt in de leer) zullen nooit of te nimmer meer dan een pols of enkel laten zien.

Hier staan al weken de gazetten vol van de vraag of Richard Gere (jaja de Richaar) een proces aan zijn broek ktijgt of niet, hij heeft het bestaan om en plein public een dame te kussen, nl Shilpa Shetty (diezelfde die in het Engelse Big Brotherhuis is uitgescholden, hier is dat een ster a la Courtney Love: ze kan wel iets maar komt toch voornamelijk wegens 'stoten' in het nieuws; tegenwoordig nr 1 op de Indische Google), op een Aids-benefiet nog wel (letterlijk gehoord van een ingenieur: 'HIV is iets van de buitenlanders mister, Indiërs hebben dat niet; Om met JDW te spreken: ik kan al zeer goed zwijgen). Lichamelijk, zelfs maar zeer vluchtig contact tussen verschillende seksen is absoluut not done (2 vrienden die een half uur met ineengehaakte pinken staan te zeveren is dan wel weer doodnormaal; de Schotse ex- militair war ik dit WE mee gedoken heb vertelde smakelijk dat hij bijna een beroerte kreeg toen hij na een parade al die kadetten hand in hand zag afmarcheren). Zels een verloofd of getrouwd koppel zal nooit arm in arm lopen, begroetingskusse kennen ze gewoon niet (een kus is ofwel voorspel ofwel iets voor min-5 jarigen als ze zeer braaf geweest zijn). En aangezien je toch niet naar een meisje kan toestappen heeft het geen zin dat ze proberen je aandacht te trekken met een streepje bloot, glimlachjes of leuke opmerkingen. Traditie, niet omdat ze niet zouden mogen: de vrouwen hebben hier over het algemeen de broek aan, dat is zeer duidelijk tijdens meetings. Ge moet het eens meemaken zo 3 vrouwezn die aan het roepen zijn; geen vent die er iets durft tegen in te brengen (ikke ook niet). Ook in de 2 hippe uitgaansgelegenheden (die zijn er, hoe schaars ook) waar ik geweest ben viel het geweldig op: een hoop venten alleen zijn zeer uitgelaten en joviaal tegen over elkaar, maar als er een groepje koppels bij elkaar staat tetteren de vrouwen en staan de jongens er meestal zo maar wat bij; als ze al iets tegen elkaar zeggen (zelden tegen de dame van een ander) is dat redelijk ingetogen en meestal geen lange uitleg. Ze luisteren liever naar hun madam, schoon eigenlijk. No way dat ik hier ooit spontaan aan de praat zou geraken met een knappe Indische, dat gebeurt hier gewoon niet (mijn schoonheid thuis kan op haar 2 oren slapen). Toekomstige koppels worden steeds aan elkaar voorgesteld door anderen (vroeger meestal de ouders of oudere broers/zussen, nu vrienden en collega's): gearrangeerde (NIET gedwongen, hoewel de druk natuurlijk wel groot kan zijn vooral als er al 'schande' gesproken wordt) huwelijken zijn eigenlijk erg zeldzaam, het gaat meer over gearrangeerde ontmoetingen waarbij zij telkens weer aan haar ouders zegt of ze hem nog wil zien of niet. Is het nee dan is het meteen gedaan, en de eerste maanden komt hij normaal niet van haar te weten of hij een kans maakt ja of nee (dat is het spel, ze drijft haar 'prijs' op). Niet te verwonderen dat als hij eindelijk 'ja' krijgt hij getemd is voor het leven. Ik had echt compassie met mijn collega toen hij vertelde dat hij eindelijk verloofd is geraakt en hoe dat ging (na 9 jaar verkering, zelfs voor hier redelijk lang; maar zijne pa had eerst ook ferm tegengewerkt omdat ze naar Mumbai zouden willen trekken, zij is van daar en zeer modern); het zou wel eens kunnen dat hij een beetje overdreven heeft maar uit gazetten (rubriek 'lifestyle-raadgevingen' voor de yups, komen neer op: zij moet hem goed laten zweten en hij moet flink geduld hebben, want dat is stoer) en uit soaps maak ik toch hetzelfde op. Als een vent op TV aan het roepen is wordt hij 5 minuten later belachelijk gemaakt, staat een vrouw te tieren komt er gegarandeerd subiet een andere bij die ferm meedoet. Al goe dat ik thuis zo gene loeiende sari heb rondlopen denk ik soms. 

De achtergrond van die rolverdeling is deze: in de oude traditie gaat normaal de vent werken en blijft de vrouw thuis (als ze het zich kunnen permitteren; als de vrouw gaat werken is het dikwijls een echte hondenjob, maar dat komt later nog wel eens); je kan hier een vent (sorry, chauffeur) ferm beledigen door te vragen of zijn vrouw gaat werken want dat is zoveel als te veronderstellen dat hij niet voor zijn gezin kan zorgen. OK no big deal, in veel westerse (vooral zuidelijker) landen was dit tot voor kort ook standaard. Maar: het is absuluut NOT DONE om met uw tweeën direct na uwen trouw er van onder te muizen, de man blijft in principe ALTIJD nog een tijdje thuis inwonen (of als het kan definitief; desnoods verhuist de ganse familie zoals collega's schoonpapa al aan het plannen is, ze mogen zeggen wat ze willen die 2 snotneuzen van 35) of anders beledigt hij zijne pa (zelfde verhaal: denkt gij dat ik niet voor jullie tweeën kan zorgen misschien?). Maar als zij het daar niet ziet zitten blijft ze liever nog een tijdje bij haar eigen ouders wonen (ik wil wel eens weten wat ze dan eigenlijk aan elkaar hebben dwz hoe ze elkaar 'zien'; maar er zijn dingen die ge hier niet vraagt en dit is er zo een).  Uitzondering als de ouders van de bruidegom ertegen waren, dan 'vluchten' ze het huis uit (en gaan meestal een straat verder wonen, op een paar jaar trekt dat wel bij. Familievetes zijn hier redelijk zeldzaam, voorzover ze dat aan mijn neus willen hangen natuurlijk. Ge kunt ook niet blijven doorvragen hee). Bon de man blijft dus nog een tijdje thuis, en normaal is het dus de bedoeling (cross your fingers venteke) dat zijn vrouwke mee in huis intrekt. Maar: als de man al thuis bij zijn ouders niet veel te zeggen heeft, moet zijn bruidje al veel haar op haar tanden hebben om hare weg in dat vreemd huis te vinden (trouwen met iemand uit een heel andere provincie is zeer gewoon, maar elke streek heeft wel haar eigen tradities dus begin er maar aan); bijgevolg zorgt ze eerst dat ze toch redelijk veel te zeggen heeft over hare vent want anders kan ze het bij haar schoonfamilie wel schudden (als ze hare vent al nog niet aankan van in het begin, hoe zal ze dan ooit een heel huishouden runnen?). Een fikse bruidsschat meebrengen kan ook helpen (hoewel wettelijk verboden, op het eisen van of onderhandelen over staat gevangenisstraf): geld staat hier nog veel meer dan bij ons gelijk met aanzien. Het belangrijkste is echter dat ze met haar schoonzussen overeenkomt; die zijn gewoon van binnenhuis hun broerkes wat te koeionneren dus als ze met hen meedoet kan ze niet veel mis doen, want de vriendin van papa's oogappels wordt algauw ook zijne chouchou. Ik zou wel heel graag ook eens de andere kant horen, maar daar is vrees ik weinig kans op. Ik heb de tweede week eens bij het binnenkomen in de gang een goeiedag gezegd tegen een vrouwelijke collega die ik vaag van ziens herkende (ze zit schuin tegenover mij bleek, was afwezig geweest), ge kon direkt een speld horen vallen en zij keek of ik lucht was. Ik ne rooie kop natuurlijk, en lesje geleerd: liever nen onbeleefderik dan nen onbeschofterik. Gelukkig wordt u als buitenlander veel vergeven, het is somtijds nodig ook denk ik. Al goe dat ik geen handje kwam geven :-) .

Besluit: tradities zijn schoon en hebben dikwijls zeer mooie bedoelingen, maar ge zult er toch maar eens tussen geraken. Brr onze vriend mag het hebben zulle.

De Indiërs, dat is een apart ras. Figuurlijk dan, etnisch behoren ze tot dezelfde groep als wij (wie herinnert zich niet de Indo-Germaanse stammen uit de geschiedenisles?), maar de instelling, of zo je wil de cultuur, is helemaal anders. Hoewel ze door de (55!) eeuwen heen aan verschillende invloeden onderhevig waren, bestaat er volgens mij wel zoiets al 'de Indiër', nl de verzameling van eigenschappen die ons Westerlingen onmiddellijk opvallen als we hier contact maken (maar waaraan, gelukkig, geen enkele Indiër volledig beantwoordt eens je ze een beetje leert kennen). Om te beginnen de legendarische vriendelijkheid. In hotels ed komt het dikwijls over als een ergerlijk dommige slaafsheid, maar dat is eerder een aangeleerde routine dan effectieve onwetendheid. Dat er een stuk of vijf obers elkaar in de weg lopen in een klein restaurant is doodnormaal, zoals ook dat van zodra je hebt besteld bij de ene er weldra een andere zal opduiken die vraagt wat je wenst. Ze staan elkaar nochtans op de vingers te kijken! Maar je wordt als een koning gediend, men schuift de stoel (plok!) in je knieholten, spreidt je servet open op je knieën, vult je halfvolle glas bij uit de fles op tafel, en zelfs aan een buffet hebben ze liever dat je wijst dan dat je zelf je eten zou dragen. Ik verdenk sommigen ervan zich er goed mee te amuseren een zo perfect mogelijk robotje na te doen. En als je iets vraagt is het altijd ja, ook al knikken ze nee (het 'wobben', geweldig grappig eigenlijk vooral met een bijpassende brede smile en als ze hun schouders perfect stilhouden! Probeer maar eens voor de spiegel); maar als je iets snel wil te weten komen ben je gezien. Altijd open vragen stellen, maar dan nog wordt er gewobt en ge-'yesyes'-t als was het voor een wedstrijd. Dit alles geldt niet alleen voor personeel, nee ook ingenieurs en managers doen vrolijk mee! Daaraan kun je zien dat het een soort nationaal spelletje is: tijdens vergaderingen of als je iets uitlegt en er zitten er zo een paar te schudden, vraag ik zo af en toe 'are you saying yes or no sir? en dan schiet iedereen in de lach (die gekke belgen toch). En de volgende minuten weten ze met hun schudden geen blijf (dan slaan ze precies een snelle 4/4 maat met hun hoofd: ze gaan van schudden naar knikken en omgekeerd, aldoor lachend met de anderen die het ook 'zitten' hebben. 1-1 denk ik dan).

En dan de chaos. In alles, gewoon. Een afspraak? een half uur later is nog te vroeg; bij een vergadering mag de 'organisator' iedereen gaan optrommelen, en 'tomorrow' betekent over het algemeen 'niet meer deze week'. Vergaderingen hebben geen agenda (ze weigeren systematisch die van jou te volgen, altijd vinden ze iets uit om nog eens terug te komen op wat ze zojuist hebben gezegd, en als ze weten waarover het de volgende keermoet gaan beginnen ze liefst daar al over (je maakt je planning dus best niet bekend, dan kan je nog een beetje sturen). Als het echt nodig is kunnen ze fantastisch improviseren, meestal niet zo efficïent (arbeid kost hier niks en dat is te merken) maar op het eind is alles geregeld. Alleen geduld hebben. De tijdzone (momenteel 3h30 later dan CET), heet hier IST oftewel Indian Standard Time want over heel India (zo breed als van Portugal tot Polen) heerst dezelfde tijd, namelijk Indian Stretchable time. Waarschijnlijk liepen ze vroeger 4 uur voor, maar met al dat tijdverlies... :-)

 Babbelen en (zeer lang) telefoneren doen ze het liefst, tijdens een vergadering bellen of gebeld worden en volledig in het gesprek opgaan is doodnormaal; als je dan even stopt (om zo een stille wenk te geven) kijkt iedereen vreemd op. Laten betijen dus; na een meeting komen ze gewoonlijk wel langs om nog eens te zeggen wat ze al hadden gezegd, dus als je denkt dat ze iets gemist hadden heb je alle tijd om het nog eens te herhalen. Er wordt niet op een uurtje meer of minder gekeken dus ze doen lange dagen, al goed want met al dat palaveren...  

Ook de klederdracht valt op. De mannen onveranderlijk (ook in vrije tijd) met hemd en plooibroek, vrouwen zeer dikwijls in felgekleurde sari, met of zonder dupatta (lange sjaal waarvan de uiteinden over de schouders naar achteren hangen). Zelfs wanneer een gezinnetje (3 personen!) een tochtje op de motor maakt zien ze eruit 'om door een ringetje te halen' (die uitdrukking komt van de zeer chique zijden sjaals hier, zo fijn dat je ze naar verluidt door een trouwring kan trekken). Zelfs in de zeer arme wijken zijn de volwassenen vrij goed gekleed, dit in contrast met (enkele honderden meters verder) de in lompen geklede 'slum-dwellers'. Maar daarover later, misschien.

Na een reis van 16 uur kwam ik in Mumbai (Bombay) aan, om 2 uur 's nachts lokale tijd. Naast de drukkende warmte (nog meer dan 30 graden) is het eerste dat opvalt het chaotische verkeer. Zolang je terzijde kan staan is het als een videoclip (je komt ogen te kort om alle bewegingen te volgen), maar in de wagen of erger, tijdens het oversteken, is het een heksenketel waar je telkens weer blij bent er heelhuids uit te raken. Motorriksja's, fietsen, trucks en handkarren worden gehinderd door motors en scooters die letterlijk wringen om er toch maar als eerste door te komen. Ik de twee weken dat ik er ben heb ik al zes keer een motor onderuit zien gaan (op een keer botsten er twee tegen elkaar, tijdens het wegschuiven maaide er een nog een politieagent omver), en bijna alle wagens hebben wel wat blutsen en schrammen. Het helse getoeter valt na een paar dagen niet meer op, het is ook niet agressief bedoeld maar noodzakelijk (links en rechts inhalen is evenwaardig; je wordt verondersteld te toeteren en als je ertussen kan is het OK). Maar iedereen is ongelofelijk gehaast, vergeet het beeld van de rustige hindoe, als brave Belg voel je je vooral traag in die mallemolen. Op den duur geraak je er zelf ook opgejaagd van.

Pune (de volgende ochtend, na een vlucht van een half uurtje) is een lelijke stad naar het schijnt, en voorzover ik kan zien is dat een goede omschrijving. De stad is in de laatste 10 jaar ontzettend (en zeer chaotisch) gegroeid: Bangalore geraakte stilaan vol als 'hoofdstad van de IT' en Pune is de reuzegroei aan het overnemen. Overal wordt gebouwd en liggen de straten opgebroken (herstellingen, verbredingen), kortom chaos en stof overal waar je komt. En over een paar weken is de monsoon daar, dan worden de lagergelegen delen nogal eens met modder overspoeld. En schade natuurlijk, dat spreekt. Dus zolang het duurt 'genieten' we nog van het stof, dat kan je tenminste nog makkelijk van je kleren kloppen....